ကမာၻ႔သမိုင္းထဲမွ နာမည္ေက်ာ္ အုပ္စိုးသူေခါင္းေဆာင္ႀကီး ၁၀ ေယာက္

ေရးသားသူ – ေကာင္းစည္သူ

ကမာၻ႔သမိုင္းတစ္ေလ်ာက္တြင္ ႏိုင္ငံေဒသအသီးသီးကို အုပ္စုိးခဲ့သူမ်ားသည္ ဘုရင္မ်ား၊ ဧကရာဇ္မ်ား၊ စစ္သူရဲမ်ာ၊ သမၼတမ်ား စသည္ျဖင့္ အမည္နာမအမ်ိဳးမ်ိဳးျဖင့္ မိမိတို႕နယ္ေျမမ်ားက ိုဦးေဆာင္ခဲ့ၾကသည္။ အခ်ိဳ႕ေသာအုပ္စိုးသူမ်ားသည္ ကမၻာႀကီးကိုေအာင္ႏိုင္ခဲ့ သကဲ့ သို႕ အခ်ိဳ႕ကစစ္ပြဲမ်ား၊အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား၊ အနိ႒ာရုံမ်ားကိုအဆုံးသတ္ေစႏိုင္ခဲ့သည္။ အခ်ိဳ႕ကလည္း မိမိတို႕ႏိုင္ငံမ်ားကို ေအးခ်မ္း တည္ၿငိမ္ေအာင္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခဲ့ၾကသကဲ့သို႔ မိမိႏိုင္ငံကိုသာမကကမာၻႀကီးကိုပါ ေျပာင္းလဲခဲ့သူမ်ားလည္းေပၚထြန္းခဲ့သည္။ ထို႔အတူပင္ လူသားမ်ားအား ဒုကၡဆင္းရဲမ်ားစြာ ျဖစ္ေစခဲ့ေသာ ေခါင္းေဆာင္မ်ားလည္း ေပၚထြက္ခဲ့ေပသည္။

၁၀။ ေအာ္ဒီစီးယပ္စ္(Odysseus)

ဂရိလူမ်ိဳးမ်ား၏ ဒ႑ာရီတြင္ ေအာ္ဒီစီးယပ္စ္သည္ ေအာင္ျမင္မႈမ်ားစြာရရွိခဲ့သည့္ အီသာကာ ဘုရင္ႀကီးတစ္ပါးျဖစ္သည္။ ဘုရင္ႀကီး၏ ေအာင္ျမင္မႈမ်ားေၾကာင့္ ေအာ္ဒီစီးယပ္စ္သည္ ဟိုးမား၏ ဂႏၳ၀င္စာမ်ားတြင္ အၿမဲရွင္သန္ေနသည့္ ဘုရင္ႀကီးတစ္ပါး အျဖစ္စာဖြဲ႕ျခင္းခံခဲ့ရကာ ဥာဏ္ပညာထက္ ျမက္မႈႏွင့္ပရိယာယ္ႀကြယ္၀မႈမ်ားက သူ၏ ထူးခၽြန္ေသာ ကာကြယ္ေရးကၽြမ္းက်င္မႈကို ပံ့ပိုးေပးခဲ့သည္။ ေအာ္ဒီစီး ယပ္စ္သည္ ကမၻာေက်ာ္ထရိုဂ်န္စစ္ပြဲတြင္ သစ္သားျမင္းရုပ္ႀကီးတစ္ခုျပဳလုပ္၍ အတြင္းတြင္ စစ္သည္မ်ား ကိုပုန္းခိုေစခဲ့ၿပီး ရန္သူမ်ားကိုလွည့္စားေအာင္ႏိုင္ခဲ့သည္။ ေအာ္ဒီစီးယပ္စ္သည္ ထရိုဂ်န္စစ္ပြဲအတြင္း ျမင္းရုပ္ႀကီးကိုစစ္ေျမျပင္သို႔ ယူေဆာင္ခဲ့ကာသူ၏ အီသာကာ ဘုရင့္ႏိုင္ငံ ေတာ္ႀကီးကို ျပန္လည္ထူေထာင္ ႏိုင္ခဲ့သည္။

၉။ ဒုတိယေျမာက္ဂ်ိဳးဇက္ဘုရင္(Joseph II)

ဒုတိယေျမာက္ဂ်ိဳးဇက္ဘုရင္သည္ ေရာမ အင္ပါယာကို ခရစ္ႏွစ္ ၁၇၆၅ ခုႏွစ္မွ ၁၇၉၀ ျပည့္ႏွစ္အထိ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သည္။ဂ်ိဳးဇက္ ကို ျမင့္ျမတ္ေသာ ဘုရင္တစ္ပါးဟု အသိအမွတ္ျပဳၾကၿပီး သမိုင္းတစ္ေလ်ာက္တြင္ ကိုယ္က်ိဳးအတၱမရွိဆုံးေသာ ဘုရင္တစ္ပါးျဖစ္ခဲ့ သည္။ဂ်ိဳးဇက္သည္ မိမိျပည္သူမ်ားအေကာင္းဆုံး အက်ိဳးစီပြားရရွိေရးကိုသာလိုလားခဲ့သည္။ ျပည္သူမ်ားအက်ိဳးအတြက္ ကၽြန္စနစ္ ကို အျပီးတိုင္ဖ်က္သိမ္းခဲ့သည္။ ၁၇၉၀ ျပည့္ႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီ လ ၂၀ ရက္တြင္ကြယ္လြန္ခဲ့သည္။

၈။ ပထမ အဲလိဇဘက္ ဘုရင္မ (Queen Elizabeth I)

ပထမ အဲလိဇဘက္ ဘုရင္မႀကီးသည္ အဂၤလန္ႏွင့္ အိုင္ယာလန္တို႔အား ၁၅၅၈ ခုႏွစ္မွ ကြယ္လြန္ခ်ိန္အထိ အုပ္စိုးခဲ့သည္။ ဘုရင္မႀကီးတြင္ အျခားနာမည္ မ်ားရွိေသာ္လည္း အပ်ိဳစင္ ဘုရင္မႀကီးဟုသည့္ အမည္က အထင္ရွားဆုံးျဖစ္သည္။ဘုရင္မႀကီးသည္ အမည္ႏွင့္လိုက္ဖက္စြာ မည္သည့္ အမ်ိဳးသားတစ္ဦးတစ္ေယာက္ပိုမွ မွီခိုျခင္းမျပဳဘဲ ႏိုင္ငံကို ေကာင္းမြန္စြာ အုပ္ခ်ဳပ္သြားခဲ့သည္။ ဘုရင္မႀကီးသည္ ကမၻာေပၚတြင္ ႏိုင္ငံတစ္ခုကို ေအာင္ျမင္စြာ အုပ္ခ်ဳပ္မင္းလုပ္ခဲ့သည့္ စံျပအမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးျဖစ္ခဲ့သည္။

ဘုရင္မႀကီး နန္းမစံမီ အခ်ိန္မ်ားက အမ်ိဳးသမီးအမ်ားစုသည္ ထီးနန္းစံကာ ဘုရင္မ လုပ္ရမည့္အလုပ္ကိုမစဥ္းစားရဲခဲ့ၾကပါေခ်။ အဂၤလန္ႏိုင္ငံတြင္ ေနရာ အျမင့္ဆုံးရရွိသူ အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ ဘုရင္ႀကီးမ်ား၏ မိဖုရားမ်ားအျဖစ္ျဖင့္သာရပ္တည္ခဲ့ၾကရသည္။ ပထမ အဲလိဇဘက္ ဘုရင္မသည္ နန္းတက္လာခ်ိန္တြင္ ဘုရင္မ်ားထက္ပိုမိုေကာင္းမြန္စြာ ႏိုင္ငံကို အုပ္ခ်ဳပ္ႏိုင္ေၾကာင္း သက္ေသျပခဲ့သည္။ အမ်ိဳးသမီးပင္ျဖစ္လင့္ကစား အမ်ိဳးသားမ်ားႏွင့္ ယွဥ္ၿပိဳင္ႏိုင္ေၾကာင္း သက္ေသျပႏိုင္ရန္ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ႏိုင္ခဲ့သည္။

၇။ ခ်ယ္လင္မိန္း(Charlemange)

ခ်ယ္လင္မိန္းသည္ ဖရန္႕(Franks)ဘုရင္အျဖစ္သကၠရာဇ္ ၇၆၈ ခုႏွစ္မွကြယ္လြန္ခ်ိန္အထိဖရန္႕အင္ပါယာကိုအုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သည္။ (ဖရန္႔ႏုိင္ငံသည္ ယခုျပင္သစ္ႏိုင္ငံ အေရွ႕ေျမာက္ဖက္ အစြန္ႏွင့္ ႐ိုင္းျမစ္၏ လက္ယာဘက္ကမ္း တစ္ေလ်ာက္ရွိ ေနရာတြင္တည္ရွိခဲ့သည္)။ သူသည္ရွည္လ်ားေသာ ေအာင္ျမင္မႈမ်ားကို ရယူပိုင္ဆိုင္ခဲ့ကာ ကမၻာ့ ထင္ရွားေသာ အုပ္စိုးသူ တစ္ဦးျဖစ္လာခဲ့သည္။ ခ်ယ္လင္မိန္း သည္ ျပန္႕ႀကဲေနသည့္ ဖရန္႕အင္ပါယာႀကီးကို တစ္စုတည္းျဖစ္ေစရန္ စည္းလုံးႏိုင္ခဲ့ၿပီး ဖရန္႕အင္ပါယာကို တုိးခ်ဲ႕ႏိုင္ခဲ့ၿပီး အင္အားႀကီး မားေစခဲ့သည္။သူ အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ခ်ိန္သည္ ဥေရာပတြင္ ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ အႏုပညာမ်ား ထြန္းကားခဲ့သည့္ ေခတ္ဆန္းခ်ိန္ျဖစ္ခဲ့သည္။ ထိုဘုရင္ႀကီးသည္ ဘုန္းတန္ခိုး ႀကီးမား၍ ထင္ရွား သေလာက္ အရပ္အေမာင္း ျမင့္မားၿပီးလၽွင္ ႀကံ႕ခိုင္သန္စြမ္း ဖ်တ္လတ္သည္။

ထိုေခတ္အခါက ဘုရင္မ်ားနည္းတူ စာေရး စာဖတ္ျခင္းကို ထိေရာက္စြာ သင္ၾကားဆည္းပူးျခင္း မျပဳခဲ့ ေသာ္လည္း လက္တင္ဘာသာကို ဖတ္ႏိုင္သည္။ ဂရိဘာသာ စကားကို နားလည္သည္။ ေရွးက ေရာမႏိုင္ငံေတာ္အား ဖ်က္ ဆီးခဲ့ေသာ ဂ်ာမန္အ႐ိုင္းလူမ်ိဳးမ်ား၏ အဆက္အႏြယ္ျဖစ္ေသာ္ လည္း အေနာက္ေရာမ ႏိုင္ငံေတာ္ကို ျပန္လည္ထူေထာင္သူ၊ ခရစ္ယာန္သာသနာေစာင့္ဧကရာဇ္တစ္ပါး ျဖစ္ေပသည္။ ခ်ယ္ လင္မိန္းလက္ထက္တြင္ ကက္သလစ္ ဘုရားေက်ာင္းမ်ားမွတစ္ဆင့္ ယဥ္ေက်းမႈအႏုလက္ရာမ်ားသည္ အထြတ္အထိပ္ ေနရာ သို႕ ေရာက္ရွိခဲ့သည္။ အေရွ႕ ေရာမႏိုင္ငံေတာ္ျဖစ္ေသာ ဗိုင္ဇင္းတိုင္ႏိုင္ငံ၏ ဧကရာဇ္ကလည္း ရွားလမိန္းအား (အေနာက္) ေရာမႏိုင္ငံေတာ္၏ ဧကရာဇ္အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳေလသည္။

၆။ ဂ်င္ဂ်စ္ခန္(Genghis Khan)

ဂ်ာဂ်စ္ခန္(၁၁၆၂-၁၂၂၇) သည္ ကမၻာႀကီး၏ ေနရာအမ်ားစုကို အုပ္စိုးႏိုင္ခဲ့ကာ အာရွတိုက္တြင္ေနထိုင္ႀကသည့္ မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားကို စည္းလုံး ေပးႏိုင္ခဲ့သလုိ မြန္ဂုိအင္ပါယာသည္လည္း နယ္ေျမတစ္ဆက္တည္းက သမုိင္းတေလွ်ာက္ ကမာၻ႔အႀကီးဆုံးအင္ပါယာျဖစ္ခဲ့သည္။ သူသည္ ျမင္းကုန္းႏွီးေပၚမွေန၍ ဓားလြတ္ျဖင့္ ႏိုင္ငံထူေထာင္ခဲ့သူ ျဖစ္ သည္။ သူ႕အတြက္ အားထားရဆုံး ရဲမက္တို႔ကား နာမည္ေက်ာ္ မြန္ဂိုျမင္းစီးသူရဲမ်ား ျဖစ္ေလသည္။ ဂ်င္ဂစ္ခန္သည္ သက္တမ္း တစ္ေလၽွာက္ စစ္မက္ျဖင့္သာ ရင္းႏွီးခဲ့ရကား စစ္ေရးစစ္ရာတြင္ ကၽြမ္းက်င္လွသည္။ သူ၏တပ္မေတာ္ႀကီးမွာ စည္းကမ္းေကာင္း ၍ ဖြဲ႕စည္းပုံစနစ္ က်နသျဖင့္ အထူးခ်ီးက်ဴးဖြယ္ ျဖစ္သည္။

မိမိေအာင္ျမင္ခဲ့ေသာ ႏိုင္ငံမ်ားမွ ကၽြမ္းက်င္သူမ်ားစြာကို မိမိထံတြင္ အမႈထမ္းေစျခင္းျဖင့္ စစ္ပညာမ်ား ဖြံ႕ၿဖိဳးေစကာ စစ္ေအာင္ႏိုင္ေရးအတြက္ အကူအပံ့မ်ားစြာ ရခဲ့သည္။ သူ ကိုယ္တိုင္ ပညာေခါင္းပါးခဲ့ေသာ္လည္း ပညာေရးကို အားေပး သူ ျဖစ္သည္။ ဂ်င္ဂစ္ခန္မင္းႀကီးသည္ ၾကမ္းတမ္းေသာ စစ္သားႀကီးတစ္ဦးျဖစ္ေသာ္လည္း ႏိုင္ငံတစ္ဝန္းလုံးက လက္ခံ ယုံၾကည္ၾကေသာ အယူဝါဒအသီးသီးကို ေလးစားသည္။ ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ခြင့္ႏွင့္ဆိုင္ေသာ အခြင့္အေရးမ်ားကိုလည္း ေပးခဲ့သည္။  သူကြယ္လြန္ေသာအခါ မြန္ဂိုလူမ်ိဳးတို႔တြင္ ႏိုင္ငံျခား ယဥ္ေက်းမႈအစုစုကို လက္ခံသိမ္းသြင္းၿပီးလၽွင္ ယဥ္ေက်းစြာ တိုးတက္ႀကီးပြားေရးအတြက္၌လည္း အေျခတည္မိျခင္း ျဖစ္ ေလသည္။ သူ၏ လက္ငုတ္လက္ရင္းျဖစ္ေသာ ႏိုင္ငံေတာ္ႀကီး ကို သားေတာ္ ၃ ဦးက ခြဲျခမ္း၍ တာဝန္ယူ အုပ္ခ်ဳပ္ၾကသည္။ ကြယ္လြန္ခါနီးတြင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံေတာင္ပိုင္းကိုပါ သိမ္းယူရန္ သူ႕အား ဆက္ခံမည့္သူမ်ားကို မွာၾကားခဲ့ေသးသည္။
ဂ်င္ဂစ္ခန္၏ ႏိုင္ငံေတာ္ႀကီးကို အေအာင္ျမင္ဆုံး ျပန္လည္ အုပ္ခ်ဳပ္ႏိုင္သူကား သူ၏ေျမး ကူဗလိုင္ခန္မင္းႀကီးေပတည္း။

၅။ ဟစ္တလာ(Hitler)(၁၈၈၉-၁၉၄၅)

ႏိုင္ငံ့ေခါင္းေဆာင္မ်ားအေၾကာင္းေျပာၾကလွ်င္ဟစ္တလာဟူသည့္အမည္ကိုမသိသူအလြန္နည္းပါးေပလိမ့္မည္။ ဟစ္တလာ သည္ဂ်ာမနီႏိုင္ငံတြင္ နာဇီပါတီကို ထူေထာင္ခဲ့ၿပီး ကမၻာ့သမိုင္းတြင္ နာမည္ဆိုးျဖင့္ထင္ရွားေသာအုပ္စိုးသူတစ္ဦးျဖစ္ခဲ့သည္။ဒုတိယ ကမၻာစစ္ႀကီးအတြင္းက လူအေျမာက္အမ်ားကို အစုလိုက္အျပဳံလိုက္သတ္ျဖတ္မႈတြင္တာ၀န္ရွိသူတစ္ဦးျဖစ္ခဲ့ေသာဟစ္တလာသည္ ႀသဇာအာဏာႀကီးမားေသာအုပ္စိုးသူတစ္ဦးလည္းျဖစ္ခဲ့သည္။ဂ်ာမနီႏိုင္ငံတြင္ဟစ္တလာအာဏာရရွိလာခ်ိန္တြင္ႏိုင္ငံ၏အေျခအေနအရပ္ရပ္သည္ဆိုးရြားေသာ အေနအထားတြင္ရွိေနခဲ့သည္။ဟစ္တလာသည္ ဂ်ာမနီႏိုင္ငံတြင္ႀကဳံေတြ႕ေနရသည့္ ျပႆနာ အရပ္ရပ္ ကို ဓားစာခံတစ္ခုတည္း အေပၚပုံခ်ခဲ့သည္။

ယင္းဓားစာခံသည္ ထိုအခ်ိန္က ဂ်ာမနီႏိုင္ငံတြင္ေနထိုင္လ်က္ရွိသည့္ ဂ်ဴးလူမ်ိဳးမ်ားျဖစ္သည္။ ဟစ္တလာသည္ ဂ်ာမနီႏိုင္ငံ တြင္ႀကဳံေတြ႕ေနရသည့္အခက္အခဲျပႆနာအားလုံးသည္ ဂ်ဴးလူမ်ိဳးမ်ား၏အျပစ္ေၾကာင့္ျဖစ္ရသည္ ဟု ဂ်ာမနီျပည္ သူမ်ား ယုံႀကည္ လာေစရန္ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။ ဂ်ဴးလူမ်ိဳးမ်ားအား အလြန္ထိတ္လန္႔ဖြယ္ေကာင္းလွသည့္အျမစ္ျပတ္သုတ္သင္သည့္ ရက္စက္လြန္း သည့္ လုပ္ငန္းႀကီးကို ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည့္တိုင္ ဟစ္တလာသည္ ေအာင္ျမင္မႈရရွိခဲ့သည္။ ဆိုးရြားလွသည့္ စီမံခ်က္ကို ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေသာ္လည္း ဟစ္တလာသည္ ကၽြမ္းက်င္ေျပာင္ေျမာက္ စြမ္းရည္ရွိေသာ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးျဖစ္ခဲ့သည္။

၄။ နပိုလီယံ(Napoleon)

ျပင္သစ္ႏိုင္ငံကို အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့ေသာ ပထမ နပိုလီယံသည္ နပိုလီယံဧကရာဇ္ဟု ထင္ရွားလာခဲ့ၿပီး ျပင္သစ္ႏိုင္ငံ၏ထင္ရွားေသာ စစ္ေရးႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးျဖစ္လာခဲ့သည္။ နပိုလီယံသည္ ၁၉ ရာစု အေစာပိုင္းတြင္ ဥေရာပတိုက္၏ ႏိုင္ငံေရးကိုႀကီးမား စြာ ႀသဇာလႊမ္းမိုးခဲ့သည္။ သူသည္စစ္ေရးစြမ္းရည္ႏွင့္ ေထာက္လွမ္းေရးနည္းဗ်ဴဟာမ်ားေၾကာင့္ ဥေရာပတိုက္ကို စိုးမိုးႏိုင္ခဲ့ သည္။ အာဏာရၿပီးေနာက္တြင္ တိုင္းျပည္ကို အေရးပါသည့္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈမ်ား တရစပ္ေဆာင္႐ြက္သည္။ဗဟိုဘဏ္ႏွင့္ တကၠသိုလ္ ကိုတည္ေထာင္ေပးသည္။ အလြန္ထင္ရွားသည့္ ေျပာင္းလဲမႈမွာ နပိုလီယန္ဥပေဒ (Code Napoleon) ျဖစ္သည္။ ယေန႔တိုင္ ဥေရာပႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ထိုဥပေဒကို မွီျငမ္းေနစဲျဖစ္သည္။

ျပင္သစ္နယ္နိမိတ္ကို ေက်ာ္ကာ ဥေရာပ ႏိုင္ငံမ်ားကို သိမ္းယူသည္။ တိုက္တိုင္းႏိုင္သျဖင့္ ျပင္သစ္တပ္ကို ယွဥ္ႏိုင္သူမရွိေတာ့ေပ။ ထိုေၾကာင့္ ႏွစ္အနည္းငယ္အတြင္း ဥေရာပ ေျမပုံတြင္ ျပင္သစ္ပိုင္နယ္က်ယ္ျပန္႔လာသည္။၁၈၁၂ ခုႏွစ္တြင္ နပိုလီယံသည္ ရုရွႏိုင္ငံကိုက်ဴးေက်ာ္တိုက္ခိုက္ခဲ့ခ်ိန္အထိ နယ္ေျမႏွင့္ဥစၥာႀကြယ္၀ေသာ ဧကရာဇ္တစ္ပါးျဖစ္ခဲ့ေသာ္လည္း သူ၏ ေအာင္ျမင္မႈမ်ားသည္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ တစ္ျဖည္းျဖည္းခ်င္း က်ဆင္းလာခဲ့သည္။ နပိုလီယံထူေထာင္ခဲ့ေသာ ဥပေဒ က်င့္ ထုံးမ်ားသည္ ဥေရာပႏိုင္ငံအမ်ားအျပား၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ တရားစီရင္ေရးမူမ်ား၏ အျခခံျဖစ္လာခဲ့သည္။

၃။ အလက္စ္ဇႏၵား (Alexander the Great)

သူ၏ေအာင္ျမင္မႈမ်ားႏွင့္ စစ္ေရးဗ်ဴဟာ ကၽြမ္းက်င္မႈမ်ားေၾကာင့္ အလက္စ္ဇႏၵား(ဘီစီ ၃၅၆-ဘီစီ ၃၂၃)သည္ အသက္ ၂၀ အရြယ္(ဘီစီ ၃၃၅) တြင္ မက္ဆီဒိုးနီးရားဘုရင္ျဖစ္လာခဲ့ကာသမိုင္း တစ္ေလ်ာက္ အေတာ္ဆုံး စစ္ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးအျဖစ္ထင္ ရွားခဲ့သည္။ အလက္စ္ဇႏၵားသည္ မိမိအုပ္စိုးေနခဲ့စဥ္ကာလမ်ားအတြင္း ဂရိ ၿမိဳ႕ျပႏိုင္ငံမ်ားကို စုစည္းႏိုင္ခဲ့ကာ ေအာင္ျမင္မႈအရွိဆုံး အုပ္စိုးသူ ဘုရင္တစ္ပါး ျဖစ္လာခဲ့သည္။ ဘီစီ ၃၃၄ မွစကာ အလက္ဇႏၵား၏ နယ္ပယ္ခ်ဲ႕ထြင္မႈကို မရပ္မနား စတင္ေတာ့သည္။ ေရွးဦးစြာ တပ္အနည္းငယ္ကိုသာ ဂရိတြင္ အေစာင့္အေနျဖင့္ ခ်န္ထားၿပီး စစ္သည္ ၃၅၀၀၀ ျဖင့္ ပါရွန္းအင္ပါယာကို ထိုးစစ္ဆင္သည္။ သို႔ျဖင့္ ပါရွန္းအင္ပါယာ၏ အေနာက္ဖက္မ်က္ႏွာစာ အာရွမိုင္းနားေဒသမ်ားျဖစ္သည့္ ယေန႔ ဆီးရီးယား၊ လက္ဘႏြန္၊ အစၥေရး၊ ပါလက္စတိုင္း၊ ဂါဇာ၊ အီဂ်စ္တို႔မွာ အလက္ဇႏၵား၏ လက္ေအာက္ကို အခ်ိန္တိုအတြင္း က်ေရာက္ၿပီးေနာက္ အီဂ်စ္မွ ရဟန္းမ်ားက သူ႕အား ဖာ႐ိုဘြဲ႕ျဖင့္ ပူေဇာ္ကာ နတ္ဘုရားတစ္ပါးအျဖစ္ သတ္မွတ္ေၾကညာေပးသည္။

မဟာအလက္ဇႏၵား၏ အလြန္ရဲရင့္သည့္ ပင္ကိုယ္စိတ္ျဖစ္သည္။ အႏိုင္တိုက္ရန္ ဆုံးျဖတ္သည္ႏွင့္ မိမိကိုယ္တိုင္ ျမင္းတပ္ကို ဦးေဆာင္ကာ ေရွ႕ဆုံးမွတိုက္ေလ့ရွိသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ စစ္သည္တို႔လည္း “မိမိတို႔ဘုရင္သည္ သူမလုပ္ဝံ့ဘဲ ငါတို႔ကို မခိုင္း။” ဟုနားလည္ၿပီး ၎ႏွင့္အတူ တိုက္ပြဲဝင္သည္။ စစ္ပြဲကို ကိုယ္တိုင္ ဦးေဆာင္တိုက္သျဖင့္ မၾကာခဏဆိုသလို ေသေဘးႏွင့္ ႀကဳံေလ့ရွိသည္။ သို႔ေသာ္ စစ္ပြဲတိုင္းကို ကိုယ္တိုင္ဦးေဆာင္ၿမဲျဖစ္သည္။ (စစ္တိုက္ရာတြင္ သူမတူေအာင္ အလြန္အမင္း ရဲရင့္ခက္ထန္ေသာ္လည္း၊ စစ္ပြဲကာလမဟုတ္လၽွင္ ရန္သူႏွင့္ပင္ျဖစ္ေစ မိမိကိုယ္ႏွင့္မျခား ၾကင္နာစြာျဖင့္၊ ေလးစားသမႈေပးကာ ဆက္ဆံတတ္သည္။ အလြန္ဆက္ဆံေရးေျပျပစ္သူအျဖစ္ ရန္သူမ်ားကပင္ ခ်ီးက်ဴးၾကသည္။) သူအုပ္စိုးသည့္ အခ်ိန္မ်ား၌ အလက္စ္ဇႏၵား သည္ ကမၻာႀကီး၏ ေနရာ အမ်ားအျပားကို ေအာင္ ႏိုင္ခဲ့သကဲ့သို႕ အခ်ိဳ႕ေသာ ၿမိဳ႕ေတာ္မ်ားကို လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ကိုမွ မသတ္ျဖတ္ရဘဲ သူ႕ထံအညံ႕ခံေစႏိုင္ခဲ့သည္။ မက္စ္ဆီဒိုးနီးရား ဘုရင္ျဖစ္သူ အလက္စ္ဇႏၵားသည္ ပါရွန္ေဒသတစ္ခုလုံးကို ေအာင္ႏိုင္ခဲ့သည္။ အသက္ ၃၃ ႏွစ္အရြယ္ တြင္ ေဘဘီလုံ(ယခုအီရတ္ႏိုင္ငံ) တြင္ ငွက္ဖ်ားေရာဂါျဖင့္ ကြယ္လြန္ခဲ့သည္။

၂။ ေအဗရာဟင္ လင္ကြန္း(Abraham Lincoln)

ေအဗရာဟင္ လင္ကြန္းသည္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ၏ ၁၆ ဦးေျမာက္ သမၼတျဖစ္သည္။လင္ကြန္းသမၼတျဖစ္ခ်ိန္သည္ အေမ ရိကန္ ျပည္ေထာင္စုအတြင္း ျပည္တြင္းစစ္ျဖစ္ပြားကာ အခက္အခဲမ်ားစြာကို ရုန္းကန္ေနရခ်ိန္ျဖစ္သည္။ လင္ကြန္းသည္ သမၼတ ရာထူးကို လက္ခံေသာအခါ ကၽြန္ပိုင္ထားလိုေသာ ျပည္နယ္ခုနစ္နယ္သည္ ျပည္ေထာင္စုႀကီးမွထြက္ကာ သီးျခားျပည္ေထာင္စုအျဖစ္ ဖြဲ႕စည္းၾက၏။ မ်ားမၾကာမီ ေနာက္ထပ္ျပည္နယ္ေလးခု ခြဲထြက္ျပန္ေလသည္။ တစ္လခန္႔မၽွ ၾကာေသာ္ ေအဗရာဟမ္လင္ကြန္းသည္ တပ္ပ်က္တြင္ ဗိုလ္ခန္႔ျခင္း ခံရဘိ သကဲ့သို႔ ကၽြန္ပိုင္ျပႆနာမ်ားႏွင့္ ရင္ဆိုင္ရေတာ့၏။

သို႔ျဖင့္ စစ္သားစု ေဆာင္းျခင္းကို ျပဳလုပ္ရေလ၏။ ျပည္ေထာင္စုအတြင္းရွိ ျပည္နယ္တို႔သည္ တစ္ဖက္စီ ကြဲသြားၿပီးလၽွင္ ျပည္တြင္းစစ္ပြဲႀကီး ျဖစ္ပြားတိုက္ခိုက္ၾကေလ သည္။ ပထမႏွစ္ႏွစ္တြင္ လင္ကြန္းသည္ ျပည္ေထာင္စုအား မယိမ္း မယိုင္ေအာင္ ထိန္းသိမ္း၍သာေနရ၏။ ထိုအခါကား လင္ကြန္းသည္ လႈိင္းၾကမ္း ေလၾကမ္းကိုခံႏိုင္ေအာင္ ပဲ့ကိုင္၍ေနရေသာ သေဘၤာသူႀကီးႏွင့္ တူေန၏။ ေနာက္ႏွစ္ႏွစ္တြင္မူကား ျပည္ေထာင္အခ်င္းခ်င္း ျပင္းျပင္းထန္ထန္ တိုက္ခိုက္ၾကေလရာ လူသူအေျမာက္အျမား က်ဆုံးရေလသည္။

သို႕ေသာ္လည္း လင္ကြန္း သည္ ျပည္ေထာင္စု စည္းလုံးညီညြတ္မႈကို ထိန္းသိမ္းႏိုင္ခဲ့ကာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုႀကီး ေတာင္ႏွင့္ေျမာက္ ႏွစ္ပိုင္းကြဲမည့္ အႏၱရာယ္ကို ေအာင္ျမင္စြာ တားဆီးႏိုင္ခဲ့သည္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံတြင္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ လက္ခံက်င့္သုံးခဲ့သည့္ ကၽြန္စနစ္ကို ဖ်က္ သိမ္းခဲ့ကာ ကၽြန္စနစ္မွ လြတ္ေျမာက္မႈ ေၾကညာစာတမ္းကို လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့သည္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံကို အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သည့္ သမၼတမ်ားတြင္ ေအဗရာဟင္လင္ကြန္းကို အႀကီးျမတ္ဆုံး သမၼတႀကီးအျဖစ္ ျပည္သူ အမ်ားစုက သတ္မွတ္ထားၾကသည္။ ထို႕အတူပင္ ေအဗရာဟင္ လင္ကြန္းသည္ ကမာၻ႔သမိုင္းတြင္ စြမ္းရည္ႀကီးမားေသာ ႏိုင္ငံ ေခါင္း ေဆာင္တစ္ဦး ျဖစ္ခဲ့ေပသည္။

၁။ ႀသဂတ္စ္တတ္စ္ဆီဇာ( Augustus Caesar)

ႀသဂတ္စ္တတ္စ္ဟု လူသိမ်ားသည့္ ႀသဂတ္စ္တတ္စ္ဆီဇာသည္ ေရာမအင္ပါယာ၏ ပထမဆုံးဘုရင္ျဖစ္ခဲ့ကာ ဘီစီ ၂၇ ခုႏွစ္မွ ေအဒီ ၁၄ ခုႏွစ္အထိ ေရာမကိုအုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သည္။ ႀသဂတ္စ္တတ္စ္ဘုရင္သည္ ေရာမသားတို႕မရရွိခဲ့ဖူးသည့္ၿငိမ္းေရးႏွင့္ တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္းမႈရွိသည့္ ပက္စ္ ရိုမန္နာ ဟုေခၚေသာ ေခတ္တစ္ေခတ္ကို ထူေထာင္ခဲ့သည္။ ႀသဂတ္စ္တတ္စ္သည္ ယခင္ေရာမဘုရင္အဆက္ အဆက္ မရရွိခဲ့သည့္ ေအာင္ျမင္ မႈကို ရရိွခဲ့ကာ အင္အားႀကီးမားေသာ ေရာမအင္ပါယာႀကီးကို ထူေထာင္္ႏိုင္ခဲ့သည္။ ႀသဂတ္စ္တတ္စ္သည္ ေရာမ၏ အၾကြင္းမဲ့ အာဏာကိုရရွိ ေစရန္ စီမံေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခဲ့သည္။သို႕ေသာ္လည္း ႀသဂတ္စ္တတ္စ္သည္ မိမိအရင္ေရာမကို အုပ္စိုးခဲ့သူမ်ားကဲ့သို႕ မိမိမျဖည့္ ဆည္းႏိုင္ေသာ ကတိက၀တ္မ်ားကို အသုံးျပဳ ခဲ့ျခင္းမရွိပါေခ်။ သမိုင္းတြင္ ဩဂတ္စတက္ဆီဇာ ကဲ့သို႔ ျပည္သူ႕အက်ိဳးျပဳ လုပ္ငန္းမ်ားကို ေဆာင္႐ြက္ခဲ့သည့္ အာဏာရွင္မွာ ရွာမွရွားသည္ဟုဆိုရမည္။

ေအာင္ႏိုင္သူ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္အျဖစ္သာမက ႏိုင္ငံေရးတြင္လည္း ဂု႐ုတစ္ဆူျဖစ္သည္။ လိုက္ေလ်ာမႈျဖင့္ ျပည္တြင္းမွ မညီၫြတ္မႈမ်ားကို ၿပီးေပ်ာက္ေစခဲ့သည္။  အလြန္အေမၽွာ္အျမင္ရွိ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ပညာရွင္လည္းျဖစ္သည္။ သူ႕လက္ထက္တြင္ ကြန္ယက္မ်ားသဖြယ္ လမ္းမႀကီးမ်ားကို ေဖာက္လုပ္ေပးခဲ့သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ပင္ လမ္းအားလုံးသည္ ေရာမသို႔ဦးတည္သည္ ဟူေသာဆို႐ိုးပင္ ျဖစ္ေပၚလာခဲ့သည္။ ေရာမၿမိဳ႕ကိုလည္း ျပည္သူ႕အေဆာက္အဦးမ်ား၊ ဘာသာေရး ဝတ္ေက်ာင္းမ်ား တည္ေဆာက္ေပးျခင္းျဖင့္ သာယာစည္ပင္ေစသည္။ ႏိုင္ငံတြင္း၌ လမ္းမႀကီးမ်ား၊ ေရသြယ္ႁပြန္မ်ား၊ တံတားမ်ားကို ေဆာက္လုပ္ ခဲ့သည္။ ေငြေၾကးစနစ္၊ စာပို႔စနစ္၊ ျပည္နယ္အခ်င္းခ်င္း လြတ္ လပ္စြာ ကုန္သြယ္မႈစနစ္တို႔ကိုလည္း ျပဳျပင္တီထြင္ခဲ့ ေပသည္။

သို႔ေသာ္ ၎တို႔ေနာက္ဆက္ခံသည့္ မင္းမ်ားတြင္ မင္းဆိုးမင္းညစ္မ်ား ပါဝင္လာသျဖင့္ အခ်ိန္တိုအတြင္း မင္းဆက္ျပတ္ခဲ့ေသာ္လည္း ေရာမအင္ပါယာမွာ ႏွစ္ ၂၀၀ နီးပါးထိ မၿပိဳကြဲသည့္အတြက္ ဩဂတ္စတက္ဆီဇာ၏ ေက်းဇူးႀကီးသည္ဟုဆိုႏိုင္သည္။ ဆိုရလၽွင္ ဩဂတ္စတက္ဆီဇာကို မဟာအလက္ဇႏၵား၊ ဂ်င္ဂစ္ခန္၊ နပိုလီယန္ႏွင့္ ေဂ်ာ့ခ္် ဝါရွင္တန္ အစရွိသည့္ တိုင္းျပည္ထူေထာင္သူ၊ နယ္ပယ္သိမ္းသြင္းေရးသမား၊ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္မ်ားႏွင့္ ႏႈိင္းယွဥ္ၾကေသာ္လည္း အားလုံးထက္ ဩဂတ္စတက္ဆီဇာ၏ ဩဇာႏွင့္ အက်ိဳးျပဳမႈက ပိုရွည္ၾကာသည္၊ ပိုႀကီးက်ယ္ ခမ္းနားသည္ဟု ဆိုႏိုင္သည္။

ျပည္သူျပည္သားမ်ားအား အုပ္ခ်ဳပ္သူတို႕သည္ သမိုင္းစဥ္ဆက္တစ္ေလ်ာက္ ေပၚထြက္ၿမဲျဖစ္ေပရာ အလြန္မ်ားျပားသည့္ အုပ္ခ်ဳပ္သူမ်ားသည္ ကမၻာသမိုင္းတြင္ေပၚထြက္ခဲ့ၿပီးျဖစ္သကဲ့သို႕ ေနာက္တဆြင္လည္းူ ဆက္လက္ ရွိေနဦးမည္သာျဖစ္ သည္။ ကမၻာ့သမိုင္းတြင္ စြမ္းရည္ထက္ျမက္ ထူးခၽြန္ေသာ အုပ္စိုးသူ မ်ားေပၚထြန္းခဲ့သကဲ့သို႕ ညံ႕ဖ်င္းေသာ အုပ္စိုးသူမ်ားလည္း ေပၚထြက္ လာၿမဲျဖစ္ေပသည္။ မိမိႏိုင္ငံႏွင့္လူမ်ိဳးအက်ိဳးစီးပြားကို ေရွ႕တန္းတင္သည့္ ေခါင္းေဆာင္မ်ားေပၚထြက္ခဲ့သည့္ ႏိုင္ငံမ်ားသည္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုး တက္လာၿမဲျဖစ္ေၾကာင္းသမိုင္းက သက္ေသျပလ်က္ ရွိေပသည္။

ေမာင္သာ (ေရွးေဟာင္းသုေတသန)
၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဇြန္လထုတ္ သုတစြယ္စုံမဂၢဇင္းမွ